Uprzejmość

Uprzejmość w języku ukraińskim to podstawa, nie powinno to dziwić, bo ukraińscy obywatele są uprzejmi i co ważne bardzo doceniają gdy obcokrajowiec próbuje mówić w tym języku. Najczęściej opiera się na prostych słowach, spokojnym tonie i krótkich zwrotach, które dobrze brzmią zarówno w rozmowach prywatnych, jak i oficjalnych. 

Dla osób uczących się języka ukraińskiego to bardzo ważny obszar słownictwa. Kilka podstawowych zwrotów wystarczy, by rozmowa stała się przyjemniejsza i bardziej naturalna.

😊 Jak wyraża się uprzejmość po ukraińsku

Jednym z najczęściej używanych słów jest будь ласка – proszę. Pojawia się zarówno przy prośbach, jak i przy podziękowaniach. To słowo niezwykle uniwersalne i bezpieczne w każdej sytuacji. Czasem wyrażenie musi mieć inny ton - „прошу” które jest formą stanowczą. 

Równie ważne jest дякую – dziękuję. W języku ukraińskim dziękowanie jest bardzo powszechne i często towarzyszy nawet drobnym gestom. Odpowiedzią na nie bywa прошу (proszę) albo нема за що, czyli „nie ma za co”. 

W rozmowach często pojawia się także перепрошую – przepraszam. Używa się go nie tylko w sytuacjach popełnionego błędu, ale również wtedy, gdy chce się zwrócić do kogoś z pytaniem lub prośbą. To sygnał uprzejmości i szacunku.

Rodzaj przeprosin zależy od sytuacji, np. вибате будь ласка jest zwrotem podobnym do polskiego "proszę wybaczyć"

Oto przykładowe zdanie:

"Вибачте будь ласка що я сьогодні не прийшов" (Proszę wybaczyć że dziś nie przyszedłem)

Można okazywać ввічливість – życzliwość. Jest to cecha szczególnie ważna - важлива w obecnych czasach, nie tylko gdy jesteśmy w gronie rodziny lub znajomych, ale też spotykając różnych ludzi. Ważne jest to, że takie słowa są uniwersalne, przydadzą się na zakupach, podczas spotkań prywatnych i biznesowym, oraz w wielu innych sytuacjach.

📘 Ukraińskie słowa i zwroty związane z uprzejmością

🧠Ciekawostka historyczna

W okresie Ukraińska Republika Ludowa (1917–1921) dużą wagę przykładano do języka urzędowego i form grzecznościowych, które miały podkreślać szacunek oraz nową, obywatelską tożsamość państwa. W oficjalnych dokumentach i korespondencji często używano zwrotów takich jak «прошу», «ласкаво прошу» czy «з повагою», unikając tonu rozkazującego. Uprzejmość językowa była postrzegana jako element kultury politycznej i dowód nowoczesności.

Co ciekawe, w tekstach z tamtego okresu wyraźnie widać odejście od szorstkich, biurokratycznych form na rzecz bardziej partnerskiego stylu komunikacji, co miało budować zaufanie między urzędem a obywatelem.

📝 Mini ćwiczenie językowe

Dopasuj zwrot do sytuacji:

A. дякую 🙏 B. будь ласка 🤝 C. вибачте 🙇 D. можу допомогти 🧩

Sytuacje:

1. Chcesz grzecznie o coś poprosić.
2. Dziękujesz za pomoc.
3. Zaczynasz pytanie do nieznajomej osoby.
4. Oferujesz komuś wsparcie.

Poprawne odpowiedzi: 1–B, 2–A, 3–C, 4–D

✅ Podsumowanie

Uprzejmość po ukraińsku opiera się na prostych słowach i dobrej intencji 🤝. Znajomość kilku podstawowych zwrotów pozwala budować naturalne, życzliwe relacje i swobodnie poruszać się w codziennych sytuacjach językowych.

Źródło:

Іван Огієнко (1918), Українська культура. Коротка історія культурного життя українського народу (W odniesieniu do ciekawostki historycznej)